Toelichting Extra bestand
Gemeente van onze Heer Jezus Christus,

Inleiding

Vorige week nam ik mijn insteek voor de preek

bij woorden uit Deuteronomium:

Vandaag stel ik u voor de keuze.

En de urgentie van die woorden,

bracht ik over naar de urgentie

zoals die in onze tijd gevoeld wordt

met alle ontwikkelingen op het wereldtoneel

en met de blik vooruit naar de verkiezingen van 15 maart …

… Dan staan wij voor de keuze,

en met alle krachten die er spelen,

lijkt ook die keuze die we in het stemhokje te maken hebben

een heel urgente keus.



Vorige week nam ik mijn insteek dus

bij het gevoel van enorme urgentie.

Vandaag wil ik

opnieuw proberen

om de woorden uit de Schrift die we gelezen hebben

te betrekken op wat er speelt in politiek,

wereldwijd

en in eigen land,

maar vandaag wil ik niet inzetten

bij een gevoel van urgentie,

maar vandaag wil ik veelmeer zoeken naar

noties van relativering.

Is er,

vanuit het Evangelie,

over alles wat de wereld zo bezighoudt

ook nog iets anders te zeggen

dan het vele,

vaak verhitte,

spreken

dat er in de wereld al is?

Namen

Donald Trump.

Gaat er ooit weer een dag komen

dat er niet

over hem gesproken wordt?

2

Zijn naam

is overal.

En vaak in één adem genoemd

met Poetin.

En noem je die,

dan doemt ook zomaar de naam van Erdogan op.

Leiders op het wereldtoneel

met,

op z’n zachts gezegd,

anti-democratische trekken.

En verschuif je de blik naar het politieke speelveld in ons eigen land,

dan zal de naam Wilders niet onuitgesproken blijven.



Een rijtje namen dus

die in onze dagen heel wat keren over de tong gaan,

en daar is natuurlijk ook volop reden voor

dat die namen zo vaak over de tong gaan,



alleen

waar die namen over de tong gaan,

daar maken ze niet vaak

het mooiste in mensen los.

Het zijn namen die sterke emoties oproepen

en daarom leidt het gesprek over deze namen ook gemakkelijk

tot straffe uitspraken

en stevige stellingnamen.

Nou,

en mijn vraag vanmorgen …

… is er in al dit spreken over deze namen

- want dat spreken dat zal niet zomaar verstommen -

… valt daarin nog iets te relativeren vanuit het Evangelie?

Partijkeuze

We hebben gelezen,

het derde hoofdstuk uit de eerste brief van Paulus aan de Korinthiers.

Paulus komt in dat hoofdstuk met zijn kritiek op de gemeente.

En die kritiek die richt zich erop

dat mensen in de gemeente

heel sterk partij kiezen.

3

Ik ben van Paulus!

Ik ben van Apollos!



Ook daar in de gemeente van Korinthe

waren er een aantal namen

die veelvuldig over de tong gingen.

En steeds wanneer die namen over de tong gingen,

riepen ook deze namen

niet het mooiste in mensen boven.

Mensen kwamen erdoor tegenover elkaar te staan.

De eenheid werd erdoor verbroken.

En ongetwijfeld

waren deze mensen overtuigd

van de noodzaak van hun duidelijke keus

voor de één

en tegen de ander.

Ze hebben daarin vast de urgentie gevoeld

van wat er in hun ogen op het spel stond.

Ze zijn er vast van overtuigd geweest

dat ze in hun positiekeus

voor een rechtvaardige zaak streden,

maar toch is het oordeel dat Paulus over dit gedrag geeft

vernietigend.

Dit gedrag laat namelijk alleen maar zien,

zegt hij,

hoezeer die mensen daar in Korinthe

nog gebonden zijn

aan de wereld.

Hoe weinig nog bevrijd

door het Evangelie.

Jullie zijn net,

zegt Paulus,

als alle andere mensen.

Kerk en wereld

Nu is er natuurlijk wel een groot verschil

tussen de situatie in de gemeente van Korinthe

en de situatie waarmee ik vanmorgen de vergelijking maak,

namelijk het politiek toneel.

4

Paulus heeft het over een situatie binnen de kerk,

ik heb het over een situatie buiten de kerk.

De namen die in de gemeente van Korinthe veelvuldig klinken,

zijn namen van dienaren van het Evangelie,

- Paulus, Apollos, Kefas -

… de namen die ik hier vanmorgen genoemd heb,

zijn namen van politieke leiders

met,

in het licht van het Evangelie,

zeer bedenkelijke manieren van doen.

Daar zit dus een wereld van verschil.

Dat moge duidelijk zijn.

Die namen die ik hier vanmorgen noemde,

die staan totaal niet op één lijn

met de namen van Paulus, Apollos en Kefas.

Toch denk ik

dat er in de beide situaties

wel iets zit

dat heel goed met elkaar vergeleken kan worden.

Wat er wel met elkaar vergeleken kan worden,

dat zijn namelijk de mensen

van wie je de naam niet hoort.

De mensen die wel de naam van een ander roepen

- zich sterk voor of tegen iemand uitspreken -

maar die juist daarin

- juist in dat roepen van de naam van een ander -

zelf gemakkelijk

anoniem blijven.

Want,

kan dat niet het effect zijn

van al ons moord en brand geschreeuw

over politicus zus, of leider zo,

dat we onszelf buiten schot houden

en vergeten om zelf in actie te komen?

Bouwvergunning

Dat is

als ik het goed zie

wel het manco dat Paulus aanwijst

in de gemeente van Korinthe.

Hij zegt:

5

Je kunt je nu wel beroepen

op Paulus

of op Apollos,

maar daar kom je helemaal niet verder mee.

Zij hebben alleen het begin maar gemaakt.

Alleen het fundament maar gelegd.

En je kunt er eeuwig over blijven dimdammen

wie van hen dat het beste heeft gedaan,

achter wiens werk jij je het beste kunt scharen,

maar daar gaat het helemaal niet om.

Het gaat erom wat jij nu gaat doen.

Het fundament,

dat ligt er,

en nu komt het erop aan

wat jij daarop

verder gaat opbouwen.



En wij zien in onze tijd misschien vooral dat er aan de fundamenten gewrikt wordt,

maar alleen maar te blijven wijzen

naar elke daad van onverantwoord handelen van wereldleiders,

zal er weinig aan veranderen.

We kunnen onze stem verheffen

tegen allerlei onrechtmatigheid,

maar waar zetten wij onze schouders onder?



Paulus zegt:

Je hebt een bouwvergunning.

En hij zegt:

Het fundament is al gelegd:

Dat is Jezus Christus.

En dat fundament kan echt niet meer uit deze wereld worden weg gesloopt.

Dus houd nu toch op

met het roepen van al die namen,

en ga aan het werk.

Zet jij wat goeds neer!

6



Dat is een beweging die Paulus hier maakt.

Hij roept mensen weg van kuddegedrag achter of tegen sterke leiders

tot zelfstandig handelen in het licht van het koninkrijk.

En dat lijkt een reuze enge beweging misschien,

want in die beweging

komen keuzes over goed en kwaad

opeens bij jou zelf te liggen.

En kun je wel voldoende overzien

wat er goed is om te doen?



Nou, ik denk dat Paulus hier wel wat weldadige relativering aanbrengt.

Je kunt je gemakkelijk laten verlammen

door het gevoel dat jouw bijdragen

aan wat er in de wereld nodig is,

onbeduidend en ontoereikend zijn.

Maar Paulus wijst niet verder

dan jouw arm lang is.

Doe

wat je hand vindt om te doen.

Het hoeft niet allemaal van eeuwigheidswaarde te zijn.

Wat vandaag goed is,

is vandaag goed.

Morgen kent zijn eigen zorgen.

Mooi als het lukt om met goud en robijn te werken,

maar laat niet na iets moois met stro te doen

als je alleen dat voor handen hebt.

Laag dieper

Dat is onze bouwvergunning.

En dat is,

zeg maar,

de activiteitenlaag

van wat Paulus hier aanwijst.

Het roepen van de grote namen,

of je er nu fel voor

of juist resoluut tegen bent,

7

dat brengt jou niet tot jouw bestemming.

Jij zult zelf moeten optreden.

Zelf moeten kiezen

wat jíj kan doen.



De activiteitenlaag is dat

en Paulus legt daar een dragende laag onder.

Want

als je ziet welke vragen er in onze wereld om een antwoord schreeuwen,

wat kun je je dan klein en machteloos voelen.

Maar weet je niet,

zegt Paulus dan,

dat je een tempel van God bent

en dat Gods Geest in je woont?

En dat is

vanuit de Christelijke boodschap

volgens mij een enorme relativering

in de buitengewoon grote aandacht die op dit moment uitgaat

naar een aantal spelers op het politieke toneel.

In de situatie die Paulus aantreft in Korinthe

moet hij zeggen:

Niemand moet zich laten voorstaan op een ander mens,

want alles is van u.

Wij in onze situatie,

moeten wij niet zeggen:

Wat zullen we ons laten voorstaan

op hoe we positie kiezen

ten opzichte van een aantal politici,

als God ons alles in handen geeft

om Gods wegen te gaan.

Is al teveel drukte

om wangedrag van de man aan de top,

niet een onderschatting

van wat Gods Geest in jou

voor goeds kan doen?



En ik bedoel echt niet te zeggen

dat we niet kritisch hoeven te zijn op de machthebbers,

8

of op hen die aan de macht dreigen te komen,



maar

onze roep om wat zij doen,

mag toch wel de ontspannenheid van de kracht van het Evangelie in zich blijven dragen?

Alles is van u.

U bent van Christus.

En Christus is van God.

En daar gaat niets bovenuit.

Heb je vijand lief

Ik sluit daarom nu af

met dat woord van Jezus uit de Bergrede

dat we al lazen:

Heb je vijanden lief

en bid voor wie je vervolgen,

alleen dan zijn jullie werkelijk kinderen van je Vader in de hemel.

Hij laat zijn zon immers opgaan

boven goede en slechte mensen

en Hij laat het regenen

over rechtvaardigen en onrechtvaardigen.

Is het een verdienste

als je liefhebt wie jou liefheeft.

Dan doen de tollenaars toch ook?

Als je alleen gelijkgestemden vriendelijk bejegent,

wat voor uitzonderlijke doe je dan?

Dat doet toch heel de wereld?



Van ons vraagt Jezus iets anders.

Wees dus volmaakt,

zegt Hij ons,

zoals onze Vader in de hemel volmaakt is.



En als wij dat woord

‘volmaakt’

horen,

dan zijn we snel geneigd om dat op te vatten

als perfect.

9

Foutloos.

Maar ik denk dat we veel dichter in de buurt komen

van Jezus ons wil zeggen

als we dit vertalen

met onverdeeld.

Wees onverdeeld

zoals onze Vader in de hemel

onverdeeld is.

Hij laat zijn zon

onverdeeld opgaan

over goeden en slechten.

en Hij geeft onverdeeld regen

over rechtvaardigen en onrechtvaardigen.



Ons politieke klimaat

staat vol van de krachten van polarisatie.

Maar wij

zijn

van een andere Geest.

Amen
preek_348.pdf

Kerkdiensten

18 nov 2018 10:00 - 11:30
Kerkdienst
voorganger ds. M. de Jong uit Geldrop
ovd Janke Luigjes
collectes Kerstcollecte
knd Groep 1 t/m 8
crèche Ja

Contact

NGK Culemborg
Jodenkerkstraat 5
4101 CW Culemborg

Voorzitter KR:
Piet v/d Fliert
voorzitter@ngkculemborg.nl
© 2018 NGK Culemborg